Sluizen

Een sluis is een kolk met deuren aan beide kanten die je boot van het ene waterpeil naar het andere optilt of laat zakken. De eerste voelt als een examen; bij de derde is het het leukste deel van de dag. Ierland kent drie soorten.

De basis in elke sluis

• Reddingsvesten aan. Iedereen die aan dek met de lijnen werkt, moet in elke sluis op de vaarwegen een reddingsvest dragen (Special Marine Notice 1/2026).
• Nader langzaam en wacht aan de wachtsteiger tot de deuren opengaan en je naar binnen wordt gewenkt. Wachtsteigers zijn niet bedoeld om te overnachten.
• Vaar rustig naar binnen, stop met een tikje achteruit en leg een voorlijn en een achterlijn om de bolders of stangen op de sluismuur. Houd de lijnen in je hand; zet ze nooit vast. Haal ze in als het water stijgt en vier ze als het zakt.
• Motor in neutraal of uit, stootwillen uit, handen en voeten binnenboord. Niemand staat tussen de boot en de muur.
• Blijf weg van de drempel: houd bij het afschutten de achtersteven ruim weg van de bovendeuren.
• Deel de kolk als er plaats is (dat spaart water en tijd), en vaar pas rustig weg als de deuren helemaal open zijn.

Shannon-sluizen: de sluiswachter doet het werk

De Shannon heeft 7 sluizen op de hoofdrivier (inclusief de dubbele sluis van ESB bij Ardnacrusha), 1 op de River Suck en 3 op het Lough Allen Canal. Ze worden allemaal door sluiswachters bediend: jij vaart naar binnen, houdt je lijnen vast en volgt hun aanwijzingen. Schutten kost 2 Smart Card-eenheden of € 1,50 contant (Waterways Ireland).

Openingstijden zoals gepubliceerd voor 2026:

De sluizen gaan dicht voor de lunchpauze van 13:00 tot 14:00. Plan je eigen lunchstop rond die pauze, en wees ruim voor sluitingstijd bij de laatste sluis van de dag: schutten duurt even als er meerdere boten wachten. De tijden kunnen per jaar veranderen.

Voor twee Shannon-sluizen moet je reserveren: Ardnacrusha (ESB), 48 uur van tevoren, en Sarsfield Lock in Limerick, die alleen op bepaalde dagen rond het getij schut (Special Marine Notice 1/2026). Ardnacrusha is dicht van 1 oktober 2026 tot en met 31 maart 2027 (Marine Notice 106/2026). Veel huurcontracten staan boten voorbij Killaloe sowieso niet toe.

Shannon–Erne Waterway: je bedient de sluis zelf met een Smart Card

De 16 sluizen tussen het dorp Leitrim en Upper Lough Erne bedient de bemanning zelf vanaf een bedieningszuil naast de sluis. Je steekt een Smart Card in (1 eenheid per sluis), en de schema's op de zuil laten elke stap zien. De sluizen werken van april tot oktober van 09:00 tot 20:00 en in de winter van 09:00 tot de schemering. De patrouilleurs van de vaarweg helpen je als het nodig is; hun nummers staan op de pagina van Waterways Ireland.

Zet één bemanningslid af bij de wachtsteiger om de zuil te bedienen, terwijl de anderen de lijnen vasthouden. In de winter gaan delen van de vaarweg dicht voor onderhoud: in 2026–27 de sluizen 8 tot en met 10 vanaf 2 november en sluis 1 vanaf 16 november, elk voor ongeveer drie maanden (Marine Notice 112/2026).

Erne: één sluis, meestal open

Portora Lock bij Enniskillen, de enige sluis op de Erne, staat in het vaarseizoen meestal open voor boten en wordt door DfI Rivers voor ESB beheerd. Is hij bij laag water dicht, bel dan DfI Rivers op +44 28 6638 8529 (Waterways Ireland).

Grand Canal, Royal Canal en Barrow: met de hand, bij daglicht

Deze sluizen bedient de bemanning met de hand, alleen bij daglicht. Je hebt een sluissleutel nodig (lock key: de slinger waarmee je de schuiven opendraait), genoeg bemanning en goede lijnen. Waterways Ireland verkoopt sleutels via zijn kantoren en bij sommige sluiswachters, voor € 50 of € 25, afhankelijk van welke van zijn pagina's je leest (FAQ, informatie voor booteigenaren). Huur je op de kanalen, vraag dan of er een sleutel bij de boot hoort.

Goed om te weten:

• Draai de schuiven langzaam open, wacht tot het water aan beide kanten even hoog staat voordat je tegen de deuren duwt, en sluit elke schuif die je hebt geopend voordat je wegvaart. Een schuif die openblijft, laat het kanaalpand erboven leeglopen.
• Sommige kanaalsluizen zitten op slot en alleen een patrouilleur van Waterways Ireland mag ze bedienen, onder meer sluizen op de Barrow Line, het Royal Canal (sluis 17) en het Grand Canal (sluizen 19 en 20) sinds de zomer van 2026 (Marine Notice 88/2026). Bel vooraf.
• Dublin: voor de sluizen 1 tot en met 12 op beide kanalen moet je je vooraf melden bij het Eastern Regional Office (twee tot drie werkdagen; de pagina's van Waterways Ireland verschillen daarover), en de Newcomen-hefbrug op het Royal Canal gaat alleen open op afgesproken data, met twee weken voorafmelding.
• Afmetingen: sluis 10 op het Royal Canal is te smal voor boten van 3,5 m breed of meer.

Lower Bann

Vijf sluizen met sluiswachter tussen Toome en Coleraine, dicht voor de lunch van 13:00 tot 14:00. Ze werken in de zomer van 09:00 tot 20:00 en in de winter van 10:00 tot 16:00. Schutten kost £ 1 per sluis, of 50 pence (50p) per boot als twee of meer boten samen schutten (Waterways Ireland).

Groet de sluiswachters; een bedankje doet wonderen. Meer over het delen van sluizen en steigers lees je in Etiquette op het water.