Etiquette op het water

De Ierse waterwegen zijn een kleine wereld. De bemanning met wie je vanavond een steiger deelt, ligt morgen bij de volgende sluis, en de plaatselijke schippers die hier het hele jaar hun boot hebben liggen, zien wie vaart mindert en wie niet. Een beetje hoffelijkheid doet wonderen, en het meeste is gewoon gezond verstand.

Minder vaart, let op je hekgolf

Elke boot duwt een golf achter zich aan: de hekgolf. Op snelheid laat die afgemeerde boten schommelen, gooit hij de thee om, laat hij kano's vollopen en vreet hij aan de oevers en de rietkragen waar vogels nestelen. Waterways Ireland vraagt elke schipper vaak achterom te kijken en flink vaart te minderen bij afgemeerde boten, steigers, sluizen, vissers en iedereen in het water (informatie voor schippers op de Shannon). Op de Shannon schrijft de verordening 5 km/u voor binnen 200 m van een brug of steiger, in havens en binnen 100 m van een afgemeerde boot; op het Grand Canal en het Royal Canal geldt overal 6 km/u (Special Marine Notice 1/2026). Breekt je hekgolf op de oever, dan vaar je te snel.

Een steiger delen

• Leg dicht aan. Ga dicht achter de boot voor je liggen (met ongeveer een meter tussenruimte voor de brandveiligheid), zodat er achter jou nog een boot past.
• Blokkeer de voorzieningen niet. Houd waterpunten, vuilwaterpompen, ladders en trailerhellingen vrij, en ga weg bij de vuilwaterpomp zodra je klaar bent.
• Wachtsteigers bij sluizen zijn voor boten die op de sluis wachten, niet voor de lunch of de nacht.
• Help met de lijnen. Komt er een boot binnen, bied dan aan een lijn aan te pakken. Zo maak je op de rivier het snelst vrienden.
• Respecteer de maximale ligtijden zodat anderen ook aan de beurt komen. Zie Aanleggen.

Langszij liggen

Als een haven vol is, meren boten langszij van elkaar af en liggen ze in een pakket (in het Engels rafting up). Dat is normaal, maar er gelden regels:

1. Vraag het eerst. De bemanning van de binnenste boot mag nee zeggen, bijvoorbeeld als ze vroeg vertrekt.
2. Stootwillen aan jouw kant, en als je erbij kunt je eigen voor- en achterlijn naar de kant, niet alleen naar de andere boot. De binnenste boot hoort jouw gewicht niet te dragen.
3. Loop over hun voordek, niet door de kuip, rustig, en liefst helemaal niet meer als ze naar bed zijn.
4. Spreek de ochtend af. Vertrek jij als eerste, dan moeten de buitenste boten misschien even losgooien en daarna weer aanleggen.
5. Kleinere boten liggen meestal aan de buitenkant van grotere.

Lawaai en nachtrust

Geluid draagt ver over het water. Houd muziek binnen in de boot, zet de motor uit zodra je ligt (de accu's laden op terwijl je vaart) en denk twee keer na voordat je 's avonds in een haven een generator laat draaien. Rust in de avond en de nacht is overal een kwestie van beleefdheid, zeker in kleine dorpshavens waar de huizen op de kade uitkijken.

Roeiers, zeilers, peddelaars en vissers

• Roeiploegen trainen bij Athlone, Carrick-on-Shannon, Coleraine, Enniskillen en Limerick. Minder vaart en houd je hekgolf laag: een lage wedstrijdboot loopt snel vol.
• Zeilwedstrijden worden 's zomers gevaren op Lough Derg, Lough Ree en Lower Lough Erne, tussen gele boeien. Motor wijkt voor zeil.
• Peddelaars zie je veel op de Blueways. Geef ze ruimte en minder vaart.
• Vissers op de oever of in kleine bootjes: passeer langzaam en met een ruime boog, en let op hun lijnen.

Alle vier staan in de Special Marine Notice 1/2026 van Waterways Ireland.

Sluizen

Wacht je beurt af aan de wachtsteiger, deel de kolk als de sluiswachter je naar binnen wenkt en volg zijn of haar aanwijzingen op. Sluit bij sluizen die je zelf bedient de deuren en schuiven achter je, tenzij er een boot uit de andere richting komt die je heeft gevraagd ze open te laten. Zie Sluizen.

Afval, toiletten en het water

• Niets gaat overboord: geen afval, geen peuken, geen etensresten.
• Toiletafval blijft in de vuilwatertank tot je bij een vuilwaterpomp bent. Leeg hem nooit in het water.
• Gebruik de afvalbakken die er staan, en neem je afval mee als ze vol zijn.
• Gebruik als het kan fosfaatvrij afwasmiddel.

Dieren en invasieve soorten

In het voorjaar broeden zwanen in het riet, reigers vissen vanaf de oever, en op Lough Derg zie je met wat geluk een zeearend. Houd afstand van nesten, houd honden aangelijnd in de buurt van vogels en grazend vee, en ga niet aan land op eilanden die natuurreservaat of privéterrein zijn.

Driehoeksmosselen en invasieve planten verspreiden zich van het ene water naar het andere via boten, trailers en uitrusting. Neem je je eigen boot of kajak mee, volg dan elke keer dat je naar een andere waterweg gaat het principe Check, Clean, Dry (controleren, schoonmaken, drogen) (Special Marine Notice 1/2026, invasives.ie).

Aan wal

De meeste havens liggen in dorpen waar mensen wonen. Parkeer netjes, houd honden aangelijnd, sluit hekken op het jaagpad en groet de mensen. Pubs en winkels aan het water zijn afhankelijk van schippers, en schippers van hen: eet lokaal als het kan.