Onderwerp 12 van 12 6 min lezen

Vaarwoordenlijst in vier talen

Zo'n 80 woorden die je op de Ierse waterwegen hoort, met een korte uitleg en de Duitse, Franse en Nederlandse termen.

Bijgewerkt op 23 okt 2026

Automatisch vertaald, nog niet gecontroleerd.

Illustratie: een opengeslagen notitieboek op de dektafel van een boot met een emaille mok, een koperen kompas, twee knopen, een potlood en een steekpasser.
Op deze pagina
  1. Aanleggen
  2. Sluizen en bruggen
  3. De boot
  4. Navigeren
  5. Voorzieningen aan wal
  6. Veiligheid, weer en regels

Varen heeft een eigen woordenschat, en de instructie op de verhuurbasis gaat snel. Hier staan de woorden die je het vaakst tegenkomt, in het Engels met de Duitse, Franse en Nederlandse termen erbij, zodat de hele bemanning het kan volgen. Het Ierse Engels staat voorop: een "lough" is een meer, een "jetty" is elke aanlegsteiger, en op de kanalen is een "lock key" de slinger waarmee je de schuiven opendraait.

Goed om te weten: De Duitse, Franse en Nederlandse termen zijn onze eigen keuze uit de gangbare vaarwoorden en zijn nog niet nagekeken door schippers met die taal als moedertaal. Laat het ons weten als een woord niet klopt.

Engels, Duits, Frans en Nederlands naast elkaar.

Aanleggen

20 woorden
Engels Betekenis Deutsch Français Nederlands
jettyEen steiger waar boten aanleggenSteg, Anlegerponton, appontementsteiger
floating jetty (pontoon)Een steiger die met het water mee op en neer gaatSchwimmsteg, Pontonponton flottantdrijvende steiger
quay wallEen stenen of betonnen muur om tegen aan te leggenKaimauerquaikademuur
harbourEen beschut bassin met ligplaatsenHafenporthaven
public mooringEen ligplaats voor iedereen, binnen de maximale ligtijdenöffentlicher Liegeplatzamarrage publicopenbare aanlegplaats
marinaEen haven met ligplaatsen, meestal particulier en betaaldMarina, Yachthafenport de plaisancejachthaven
visitor berthEen ligplaats die voor passanten wordt vrijgehoudenGastliegeplatzplace visiteurspassantenplaats
berthDe plek waar één boot ligtLiegeplatzplace, anneauligplaats
to moor, to tie upDe boot aan de kant vastmakenfestmachen, anlegens'amarreraanmeren, afmeren
mooring lineEen lijn van de boot naar de kantFestmacherleineamarremeerlijn, landvast
bow lineDe meerlijn aan de voorkantVorleineamarre avantvoorlijn
stern lineDe meerlijn aan de achterkantAchterleineamarre arrièreachterlijn
springEen lijn die voorkomt dat de boot naar voren of naar achteren beweegtSpring, Springleinegardespring
bollardEen korte paal op de kant voor de lijnenPollerbollard, bittebolder
cleatEen metalen beslag met twee hoorns voor de lijnenKlampetaquetkikker
fenderEen kussen dat de romp beschermtFenderpare-battagestootwil
boat hookEen stok met een haak voor de lijnen en om af te duwenBootshakengaffepikhaak
rafting upLangszij van een andere boot afmerenim Päckchen liegens'amarrer à couplelangszij afmeren
anchorHoudt de boot op de bodem vastAnkerancreanker
winter mooringEen geboekte ligplaats voor de wintermaandenWinterliegeplatzhivernage à flotwinterligplaats

Sluizen en bruggen

12 woorden
Engels Betekenis Deutsch Français Nederlands
lockEen kolk die boten tussen twee waterpeilen omhoog of omlaag brengtSchleuseéclusesluis
lock chamberHet deel van de sluis waarin de boot ligtSchleusenkammersassluiskolk
lock gatesDe deuren aan beide kanten van de sluisSchleusentoreportes d'éclusesluisdeuren
sluice (paddle)De opening die water in- of uitlaatSchützvanneschuif
lock-keeperDe persoon die een sluis bedientSchleusenwärteréclusiersluiswachter
lock keyDe slinger waarmee je kanaalsluizen bedientSchleusenkurbelmanivellesluissleutel
lead-in jettyDe steiger waar je op een sluis of brug wachtWartestegponton d'attentewachtsteiger
Smart CardPrepaidkaart voor sluizen en voorzieningen (Shannon, Shannon–Erne)Smart Card (Schleusenkarte)Smart Card (carte prépayée)Smart Card (sluiskaart)
swing bridgeEen brug die voor boten opzij draaitDrehbrückepont tournantdraaibrug
lifting bridgeEen brug die voor boten omhoog gaatHubbrückepont levanthefbrug
air draftHoogte van de boot boven het water; vrije hoogte onder een brugDurchfahrtshöhetirant d'airdoorvaarthoogte, kruiphoogte
weirEen dam dwars door een rivier die het waterpeil vasthoudtWehrbarrage, déversoirstuw

De boot

14 woorden
Engels Betekenis Deutsch Français Nederlands
bowDe voorkant van de bootBugproue, avantboeg
sternDe achterkant van de bootHeckpoupe, arrièreachtersteven
portDe linkerkant, met je gezicht naar vorenBackbordbâbordbakboord
starboardDe rechterkant, met je gezicht naar vorenSteuerbordtribordstuurboord
helmDe stuurplek of het stuurwielSteuer, Steuerstandbarreroer, stuurstand
throttleDe hendel voor de snelheid en voor vooruit of achteruitGashebelmanette des gazgashendel
neutralDe motor draait, de schroef nietLeerlaufpoint mortneutraal
asternAchteruit varenrückwärtsmarche arrièreachteruit
draughtHoe diep de boot in het water steektTiefgangtirant d'eaudiepgang
beamDe breedte van de bootBreitelargeurbreedte
bilgeHet laagste deel binnen in de rompBilgecalebilge, kim
holding tankDe tank die het toiletafval opvangtFäkalientankréservoir à eaux noiresvuilwatertank
fresh-water tankDe tank van de boot voor kraanwaterFrischwassertankréservoir d'eau doucedrinkwatertank
dinghyEen klein bootje dat een kajuitboot sleept of meeneemtBeibootannexebijboot
12 woorden
Engels Betekenis Deutsch Français Nederlands
channelDe gemarkeerde route met diep waterFahrrinne, Fahrwasserchenalvaargeul
navigation markEen paal, staak of boei die de vaargeul markeertFahrwasserzeichenbalisevaarwegmarkering, baken
buoyEen drijvende markeringTonne, Bojebouéeboei, ton
lateral markRode of groene markering voor één kant van de vaargeulLateralzeichenmarque latéralelaterale markering
upstreamTegen de stroom in, richting de bronstromaufwärtsen amontstroomopwaarts
downstreamMet de stroom meestromabwärtsen avalstroomafwaarts
currentHet stromen van de rivierStrömungcourantstroming
shallowsWater dat te ondiep is om te varenUntiefehaut-fondondiepte
washDe golven die een varende boot maaktWellenschlag, Heckwellebatillage, sillagegolfslag, hekgolf
knotEen snelheid van één zeemijl (1,85 km) per uurKnotennœudknoop
loughIers woord voor een meerLough (See)lough (lac)lough (meer)
callowsWeilanden langs de rivier die 's winters onderlopenCallows (Überschwemmungswiesen)callows (prairies inondables)callows (uiterwaarden)

Voorzieningen aan wal

9 woorden
Engels Betekenis Deutsch Français Nederlands
pump-outStation dat de vuilwatertank leegzuigtFäkalienabsaugungstation de pompagevuilwaterpomp (pump-out)
water pointEen kraan om de drinkwatertank te vullenWasserzapfstellepoint d'eauwaterpunt
shore powerStroom uit een zuil op de steigerLandstromélectricité à quaiwalstroom
service blockGebouw met toiletten, douches en wasruimteSanitärgebäudebloc sanitairesanitairgebouw
slipwayEen helling om boten van een trailer te water te latenSlipanlagecale de mise à l'eautrailerhelling
dieselDe brandstof waar de meeste kajuitboten op varenDieselgazolediesel
hire baseWaar je een huurboot ophaalt en terugbrengtVermietstation, Basisbase de locationverhuurbasis
handoverDe instructie en proefvaart voordat je vertrektEinweisungprise en maininstructie, overdracht
towpathHet pad langs een kanaal of rivieroeverTreidelpfadchemin de halagejaagpad

Veiligheid, weer en regels

13 woorden
Engels Betekenis Deutsch Français Nederlands
lifejacketDrijfvest dat je hoofd boven water houdtRettungswestegilet de sauvetagereddingsvest
lifebuoyRing om naar iemand in het water te gooienRettungsringbouée de sauvetagereddingsboei
man overboardIemand is in het water gevallenMensch über Bordhomme à la merman over boord
Coast GuardReddingsdienst: bel 112 of 999Küstenwachegarde-côteskustwacht
VHF radioMarifoon; kanaal 16 voor noodgevallenUKW-Seefunkradio VHFmarifoon
wind forceWindsterkte op de schaal van BeaufortWindstärkeforce du ventwindkracht
gustEen korte vlaag sterkere windBöerafalewindvlaag
sheltered (lee) sideDe kant die van de wind af ligtLeesous le ventlijzijde
marine noticeOfficieel bericht over afsluitingen en gevarenBekanntmachung für die Schifffahrtavis à la batelleriebericht aan de scheepvaart
bye-lawsDe officiële regels van een vaarwegSchifffahrtsordnungrèglement de navigationvaarreglement
canal permitVergunning voor boten op het Grand Canal, het Royal Canal en de BarrowKanalgenehmigungpermis de navigationvaarvergunning
skipperDegene die de leiding heeft over de bootSkipper, Schiffsführerchef de bordschipper
crewIedereen die aan boord helptCrew, Besatzungéquipagebemanning

Meer woorden en hoe ze worden gebruikt: zie Sluizen, Aanleggen en Betonning.

In noodgevallen

Bel 112 of 999 en vraag naar de kustwacht (Coast Guard). Beide nummers werken in Ierland en in Noord-Ierland.

112 999

Veiligheid op het water

In noodgevallen

Bel 112 of 999 en vraag naar de kustwacht (Coast Guard). Beide nummers werken in Ierland en in Noord-Ierland.

112 999

Veiligheid op het water
Alle onderwerpen van de gids

Automatisch vertaald, nog niet gecontroleerd.